کار در ارتفاع به دلیل خطر سقوط، برخورد با سازهها و سایر خطرات محیطی، به تجهیزات ایمنی مناسب نیاز دارد. تجهیزات کار در ارتفاع با هدف کاهش احتمال حادثه و کم کردن آسیبهای ناشی از سقوط مورد استفاده قرار میگیرند و انتخاب درست آنها اهمیت زیادی دارد. اما هر یک از این تجهیزات چه کاربردی دارند و هنگام خرید باید به چه نکاتی توجه کرد؟ در ادامه، ۱۶ مورد از مهمترین تجهیزات کار در ارتفاع، کاربرد و استانداردهای آنها، همچنین نکات مربوط به انتخاب، بازرسی، نگهداری و خرید این تجهیزات را بررسی خواهیم کرد.
منظور از تجهیزات کار در ارتفاع چیست؟
تجهیزات کار در ارتفاع به مجموعهای از لوازم و ابزارهای ایمنی گفته میشود که برای پیشگیری از سقوط افراد و کاهش آسیبهای ناشی از آن در حین فعالیت در ارتفاع به کار میروند. انتخاب این تجهیزات باید متناسب با نوع فعالیت، شرایط محیط و میزان خطر انجام شود.
استفاده صحیح از تجهیزات ایمنی، احتمال بروز حوادث و صدمات جدی را تا حد زیادی کاهش میدهد. به همین دلیل، کارفرما باید با ایمنسازی محیط و فراهم کردن تجهیزات مناسب، شرایط ایمنتری برای کارکنان ایجاد کند.
معرفی ۱۶ مورد از ضروریترین تجهیزات کار در ارتفاع و ابزارهای ایمنی فردی (PPE)
تجهیزات کار در ارتفاع نقش مهمی در کاهش خطرات و افزایش ایمنی فرد هنگام انجام فعالیتهای مختلف دارند. کلاه و کفش ایمنی، دستکش و عینک از بخشهای مهم تجهیزات حفاظت فردی هستند و هارنس، لنیارد، شوکگیر و نقطه مهار برای حفاظت در برابر سقوط به کار میروند. تجهیزاتی مثل کارابین، طناب، یومار، پله رکاب و قرقره نیز در اتصال، صعود و جابجایی کاربرد دارند. کیسه حمل تجهیزات، نشیمنگاه و لنیارد موقعیتگیری هم به نظم، راحتی و حفظ وضعیت مناسب فرد در ارتفاع کمک میکنند.
کلاه ایمنی
کلاه ایمنی از سر در برابر ضربه، برخورد با سازهها و سقوط اجسام محافظت میکند. هنگام انتخاب کلاه باید به مواردی مانند استاندارد بودن، وزن مناسب، سلامت پوسته و وجود بند زیرچانه توجه داشته باشید.
هارنس ایمنی
هارنس یکی از اصلیترین تجهیزات حفاظت در برابر سقوط است که روی بدن قرار میگیرد و در زمان سقوط، نیرو را در بخشهای مختلف بدن توزیع میکند. اندازه مناسب، امکان تنظیم بندها، کیفیت دوخت و وجود نقاط اتصال استاندارد از مهمترین مواردی هستند که هنگام انتخاب هارنس باید بررسی شوند.
لنیارد ایمنی
لنیارد برای اتصال هارنس به نقطه مهار یا سایر اجزای سیستم حفاظت در برابر سقوط استفاده میشود. این وسیله امکان جابهجایی ایمنتر فرد را در ارتفاع فراهم میکند.
شوکگیر و جاذب انرژی
شوکگیر یا جاذب انرژی برای کاهش نیروی وارد شده به بدن در هنگام سقوط طراحی شده است. این تجهیز باید سالم و متناسب با سایر اجزای سیستم حفاظت در برابر سقوط باشد.
نقطه مهار
نقطه مهار، محل اتصال سیستم حفاظت در برابر سقوط به یک سازه مطمئن است. این نقطه باید برای شرایط کاری مورد نظر مناسب بوده و توان تحمل بار لازم را داشته باشد.
کفش ایمنی
کفش ایمنی مناسب به حفظ تعادل و کاهش احتمال لغزش هنگام کار کمک میکند. ویژگیهایی مانند زیره ضد لغزش، مقاومت مناسب در برابر سایش و محافظ پنجه، بسته به نوع فعالیت اهمیت دارند. راحتی کفش نیز نباید نادیده گرفته شود؛ زیرا ممکن است فرد برای ساعتهای طولانی از آن استفاده کند.
دستکش ایمنی
دستها هنگام کار با ابزار و تجهیزات مختلف ممکن است در معرض بریدگی، سایش یا آسیبهای مکانیکی قرار بگیرند. دستکش ایمنی از دستها محافظت میکند و در برخی فعالیتها باعث میشود فرد کنترل بهتری روی ابزار داشته باشد.
عینک ایمنی
عینک ایمنی برای محافظت از چشمها در برابر گردوغبار، برادههای فلزی و ذراتی که هنگام کار ممکن است به سمت صورت پرتاب شوند، استفاده میشود. بسته به نوع فعالیت، باید مدلی انتخاب شود که حفاظت کافی را در برابر خطرات موجود فراهم کند.
کارابین و قلاب اتصال
کارابین و قلاب از اجزای مهم سیستمهای اتصال و حفاظت در برابر سقوط هستند و برای متصل کردن بخشهای مختلف تجهیزات به کار میروند. مدلهای دارای سیستم قفل مناسب، احتمال باز شدن ناخواسته اتصال را کاهش میدهند.
طناب ایمنی
طناب در بسیاری از فعالیتهای مرتبط با کار در ارتفاع برای دسترسی، صعود، پشتیبانی و ایجاد سیستمهای ایمنی مورد استفاده قرار میگیرد. نوع طناب باید با روش اجرای کار و تجهیزات مورد استفاده هماهنگ باشد. برای همین، انتخاب طناب استاتیک، دینامیک یا مدلهای دیگر باید بر اساس نیاز واقعی پروژه انجام شود.
ابزار صعود و یومار
یومار و سایر ابزارهای صعود به فرد کمک میکنند تا روی طناب حرکت کرده و مسیرهای عمودی را راحتتر طی کند. انتخاب این تجهیزات باید با نوع طناب، روش صعود و سیستم مورد استفاده هماهنگ باشد.
پله رکاب
پله رکاب یک تکیهگاه قابل استفاده در هنگام صعود یا تغییر موقعیت در ارتفاع ایجاد میکند. این وسیله میتواند در برخی فعالیتهای عمودی، حرکت و قرارگیری فرد روی مسیر را آسانتر کند. استفاده از پله رکاب باید متناسب با سیستم ایمنی و شرایط اجرای کار باشد.
قرقرههای یکطرفه و مرکب
قرقرهها در سیستمهای طناب برای جابهجایی تجهیزات، انتقال بار و ایجاد سیستمهای مکانیکی مختلف کاربرد دارند. نوع و تعداد قرقره موردنیاز به ساختار سیستم، وزن بار و نوع فعالیت بستگی دارد.
کیسه حمل طناب و تجهیزات
کیسههای مخصوص حمل تجهیزات برای نگهداری و جابهجایی طناب، ابزار و سایر وسایل مورد نیاز در ارتفاع طراحی شدهاند. استفاده از این کیسهها به نظم دادن تجهیزات کمک میکند و باعث میشود وسایل مورد نیاز راحتتر در دسترس باشند.
نشیمنگاه و لنیارد موقعیتگیری
نشیمنگاه برای فعالیتهایی که فرد باید مدت زیادی در ارتفاع قرار داشته باشد، میتواند راحتی بیشتری ایجاد کند. لنیارد موقعیتگیری نیز برای کمک به حفظ وضعیت مناسب بدن و ثابت ماندن فرد در محل کار استفاده میشود.
جدول راهنمای کاربرد و استانداردهای تجهیزات ایمنی کار در ارتفاع
|
ابزار |
استاندارد EN مربوطه | کاربرد |
| هارنس ایمنی تمامبدن | EN 361 | برای نگهداشتن بدن فرد و اتصال ایمن او به سیستم حفاظت در برابر سقوط استفاده میشود. |
| طناب مهار | EN 354 | برای اتصال فرد به نقاط مهار یا سایر اجزای سیستم حفاظت در برابر سقوط به کار میرود. |
| جاذب انرژی | EN 355 | در زمان سقوط، بخشی از انرژی ایجادشده را جذب میکند تا نیروی واردشده به بدن کاهش پیدا کند. |
| سیستم جلوگیری از سقوط | EN 353 | برای حرکت ایمن فرد در مسیرهای عمودی و جلوگیری از سقوط در هنگام جابهجایی استفاده میشود. |
| نقطه مهار | EN 795 | محل اتصال سیستم حفاظت در برابر سقوط به سازه است و باید متناسب با نوع کار و شرایط محل انتخاب شود. |
| طناب ایمنی بافتهشده | EN 1891 | برای استفاده در سیستمهای دسترسی با طناب، مهار و حفاظت در برابر سقوط طراحی شده است. |
| اتصالدهنده و کارابین | EN 362 | برای اتصال اجزای مختلف تجهیزات حفاظت در برابر سقوط به یکدیگر استفاده میشود. |
| تجهیزات فرود و بالا رفتن با طناب | EN 12841 | برای کنترل حرکت فرد روی طناب و انجام عملیات دسترسی با طناب مورد استفاده قرار میگیرد. |
قوانین و الزامات عمومی کارفرمایان در تهیه تجهیزات کار در ارتفاع
کارفرما باید خطرات محیط کار را شناسایی و ارزیابی کند و متناسب با نوع فعالیت، تجهیزات استاندارد و مناسب کار در ارتفاع را تهیه و بدون دریافت هزینه در اختیار کارکنان قرار دهد. تجهیزات باید به تعداد کافی، دارای اطلاعات فنی و متناسب با شرایطی مانند نوع کار، ارتفاع، وزن فرد و خطرات احتمالی انتخاب شوند.
کارفرما موظف است تجهیزات را پیش از استفاده و بهصورت دورهای از نظر نقص و فرسودگی کنترل کند و تجهیزات معیوب را از دسترس کارکنان خارج سازد. نصب، استفاده، تعمیر و نگهداری تجهیزات نیز باید مطابق دستورالعمل سازنده انجام شود و تامین تجهیزات فردی جایگزین ایمنسازی محیط و ایجاد جایگاه کار ایمن نشود.
اصول نگهداری و بازرسی ابزار و تجهیزات کار در ارتفاع
نگهداری و بازرسی ابزار کار در ارتفاع باید بهصورت منظم و طبق دستورالعمل سازنده انجام شود تا تجهیزات هنگام کار ایمن باشند. هر وسیله باید قبل از استفاده، بعد از پایان کار و در زمانهای مشخص توسط فرد ذیصلاح بررسی شود.
در این بررسی باید مواردی چون پارگی، خوردگی، شکستگی، فرسودگی، تغییر شکل و عملکرد صحیح اتصالات کنترل شود. همچنین شرایط محیطی مانند باد، بارندگی، لغزندگی، خطر برق و وضعیت محل قرارگیری تجهیزات باید در چکلیست بازرسی ثبت شود.
در صورت مشاهده هرگونه نقص، تجهیز باید علامتگذاری و از دسترس کارکنان خارج شود تا طبق دستورالعمل سازنده درباره آن تصمیمگیری شود. ثبت تاریخ بازرسی، نام بازرس، نقصهای مشاهدهشده و اقدامات انجامشده نیز بخش مهمی از فرایند نگهداری و کنترل تجهیزات کار در ارتفاع است.
نکات مهم در خرید تجهیزات کار در ارتفاع
برای انتخاب درست تجهیزات کار در ارتفاع باید به نکات کلیدی زیر توجه کنید:
- هنگام خرید، تجهیزاتی را انتخاب کنید که با نوع کار و شرایط محیط کاری شما متناسب باشند.
- مشخصات و برچسب تولیدکننده را بررسی کنید و سراغ تجهیزاتی که اطلاعات معتبر و مشخصی ندارند نروید.
- به کیفیت مواد اولیه، تسمهها، طنابها، دوختها و قطعات فلزی توجه کنید و از سالم بودن آنها مطمئن شوید.
- هارنس را از نظر پارگی، ساییدگی، فرسودگی، آسیب حرارتی و شیمیایی و همچنین سلامت دوختها بررسی کنید.
- قلابها و حلقههای D شکل نباید ترک، شکستگی، خمیدگی یا لبههای تیز داشته باشند.
- برای خرید لنیارد، طناب نجات و سایر اجزای سیستم، ظرفیت تحمل بار و مشخصات فنی هر وسیله را بررسی کنید.
- در مورد طناب نجات، مطمئن شوید طناب بریدگی، پوسیدگی یا آثار آسیب ناشی از حرارت و مواد شیمیایی ندارد.
- اگر قصد خرید تجهیزات جاذب شوک را دارید، تاریخ تولید و سلامت تسمهها و قطعات متصل به آن را بررسی نمایید.
- تجهیزات را بر اساس تعداد افراد، میزان حرکت موردنیاز و نوع سیستم حفاظت در برابر سقوط انتخاب کنید.
- تجهیزات باید دارای استانداردها و گواهینامههای معتبر موردنیاز باشند.
- راحتی استفاده را هم در نظر بگیرید، چون تجهیزات نامناسب یا ناراحت میتوانند استفاده درست از سیستم ایمنی را دشوار کنند.
- تجهیزاتی را انتخاب کنید که بازرسی دورهای آنها ساده باشد و بتوان فرسودگی یا آسیبهای احتمالی را بهراحتی تشخیص داد.
قیمت تجهیزات کار در ارتفاع
قیمت تجهیزات کار در ارتفاع با توجه به عواملی چون نوع تجهیز، کیفیت و مقاومت مواد، برند تولیدکننده، مشخصات فنی، ظرفیت تحمل بار و استانداردهای ایمنی تعیین میشود. اما هنگام خرید، فقط قیمت را معیار قرار ندهید و حتما اعتبار تولیدکننده و سلامت تجهیزات را نیز در نظر بگیرید، زیرا نقص در تجهیزات حفاظت از سقوط میتواند پیامدهای جدی داشته باشد.
سوالات متداول درباره ابزار و تجهیزات کار در ارتفاع
- تفاوت کمربند ایمنی با هارنس کار در ارتفاع چیست؟ کمربند ایمنی بیشتر برای جلوگیری از سقوط با مهار بدن از ناحیه کمر استفاده میشود، اما هارنس با پوشش بخشهای مختلف بدن، وزن را بهتر توزیع کرده و برای سیستمهای حفاظت در برابر سقوط مناسبتر است.
- طناب دینامیکی چه تفاوتی با طناب نیمهاستاتیک دارد؟ طناب دینامیکی کشسانی بیشتری دارد و برای کاهش نیروی برخورد هنگام سقوط مناسب است، اما طناب نیمهاستاتیک کشسانی کمتری دارد و برای کارهای نیازمند ثبات بیشتر استفاده میشود.
- از چه ارتفاعی استفاده از تجهیزات کار در ارتفاع ضروری است؟ تجهیزات کار در ارتفاع برای فعالیت در ارتفاع بیش از ۳ متر از سطح زمین مورد استفاده قرار میگیرند.
نتیجهگیری: چگونه با انتخاب تجهیزات کار در ارتفاع استاندارد حوادث را به صفر برسانیم؟
برای کار در ارتفاع، هر وسیله باید متناسب با نوع فعالیت، شرایط محیط و میزان خطر انتخاب شود تا بتواند حفاظت مناسبی ایجاد کند. هنگام خرید، مشخصات فنی، استاندارد، سلامت قطعات و اعتبار تولیدکننده را بررسی کنید و فقط به پایین بودن قیمت توجه نداشته باشید.
هارنس، لنیارد، جاذب انرژی، نقطه مهار و سایر تجهیزات باید با یکدیگر هماهنگ باشند و قبل از هر بار استفاده از نظر آسیب و فرسودگی بررسی شوند.
اگر وسیلهای دچار پارگی، شکستگی یا آسیب شده است، آن را دوباره استفاده نکنید و طبق دستورالعمل سازنده برای تعمیر یا تعویض آن اقدام کنید. فراموش نکنید که در کنار استفاده از تجهیزات ایمنی، باید محیط کار را هم ایمن کنید.
خرید آنلاین کفش کار از پاتکان طب با بهترین قیمت
خرید آنلاین کفش کار از پاتکان طب، امکان دسترسی به محصولاتی را فراهم می کند که حاصل سال ها تجربه این مجموعه در تولید کفش زنانه و مردانه هستند. پاتکان از سال ۱۳۸۹ فعالیت می کند و در تولید محصولات خود به کیفیت مواد اولیه، طراحی مدل های به روز و نیاز مشتری توجه ویژه ای دارد. پاتکان طب در زمان خرید نیز به مشتریان گرامی مشاوره می دهد تا بتوانید کفشی متناسب با نیاز خود تهیه کنند.
بدون دیدگاه